هخامنشيان كه بودند؟
هخامنشيان در ابتدا شاه بومي پارس و انشان بودند. كورش دوم هخامنشي معروف به كورش كبير بر دولت ماد مسلط شد و سپس ليدي و بابل را فتح كرد و امپراتوري هخامنشي را تاسيس كرد. در واقع اين امپراتوري تداوم زندگي دولت ماد بود زيرا هخامنشيان و مادها از يك خانواده و فرهنگ بودند . آنها دويست و بيست سال بر بخش بزرگي از دنياي آن زمان حكمراني كردند كه از رود سند تا دانوب و از آسياي ميانه تا آفريقا گسترده بود. سر انجام با شكستي كه از اسكندر مقدوني خوردند امپراتوري آنها متلاشي شد
سلسله
هخامنشی توسط کورش در سال 559 پيش از ميلاد تاسيس شد. او در سال 550 پ م
بر آستياک شاه ماد و به قولی پدر بزرگ خود غلبه كرد.منطقه دولت ماد کاملا
مشخص نيست ولی از غرب شامل کاپادوکيه و ارمنستان و از شرق تا هيرکانی
گسترده بوده است.کورش در سال 547 پ م ليدی را فتح می کند. او سغد و
باکتريا و قسمتهايی از هند را گرفت ودر سال 539 پ م بابل را فتح كرد . او
پاسارگاد را به عنوان پايتخت خود در محلی که بر آستياگ غلبه کرده بود
ساخت. کورش درسرزمين ماساگتها در شرق قلمرو خود در سال 530 پ م کشته
میشود. زندگی او در هاله ای از ابهام قرار دارد
پسر
کورش به نام کمبوجيه جانشين او میشود .در سال 525 پ م مصر را فتح كرد. سه
سال بعد وقتی که او در مصر بود گيوماته خود را شاه ناميد و کمبوجيه برای
باز پس گيری حکومت رو به پارس نهاد ولی در راه بازگشت کشته می شود
زيرادرحين سوار شدن بر اسب خنجرش وارد تنش ميشود.
در
اين زمان جمعی از بزرگان پارسی به رهبری داريوش به گئوماته شاه دروغين
حمله می کنند و اورا می کشند.در اين زمان داريوش شاه می شود.او پسر يا
برادر کورش نبود و از تيره ديگری از هخامنشيان است. پس از آن خيلی از
استانهای تحت تابعه شورش می کنند و مهمترين آنها ماد و بابل بودند. داريوش
همه را دوباره مطيع خود می کند و پس از 19 جنگ در يک سال آرامش به
امپراتوری هخامنشيان بر می گردد.داريوش در ديواره بيستون محلی بر سر جاده
باستانی ماد به بابل دست آوردهای خود را بر ديواره سنگی حک می کند. داريوش
با درايت و قدرت به سلسله هخامنشی روح تازه ای می دهد . او ساتراپی ها را
برپا می کند. کاخهای شوش را ميسازد. شاهنشاهی را از مقدونيه تا پاکستان
واز دريای خزر تا شمال ليبی گسترش می دهد. قبل از مرگ خود خشيارشا پسرش را
به شاهی بر ميگزيند
در زمان خشيارشا
گسترش قلمروی حکومت پايان می يابدوقندهار و تاکسيلا مستقل می شوند. او
درسال 480 پ م نيز از آتنی ها شکستی می خورد و اين شکست برای آنها خيلی
مهم می افتد. بعد از او اردشير اول به شاهی می رسد و بعد از اردشير داريوش
دوم شاه می شود. تا اين زمان امپراتوری هخامنشيان قدرت بلا منازع روی زمين
می باشد وتاثير مستقيمی بر روی همسايگان خود می داشت
پس
از مرگ داريوش دوم اردشير دوم و کورش صغير با هم نبرد می کنند و کورش صغير
که از مزدوران يونانی کمک گرفته بود شکست می خورد و کشته می شود و اردشير
دوم بر تخت می نشيند. در اين زمان مصر نيز مستقل می شود. پس از او اردشير
سوم به شاهی می رسد ولی خيلی زود در دربار کشته می شود و بالاخره داريوش
سوم به شاهی می رسد.چند ساتراپی مستقل ميشوند ولی داريوش سوم دوباره آنها
را مطيع می کند.
در اين زمان اسکندر
پادشاه کشور مقدونيه به آسيای صغير حمله می کند.او سوريه را میگيرد.داريوش
سوم در سال 333 پ م در محلی به نام ايسوس از اسکندر شکست می خورد. سپاه
ايران دوباره نوسازی میشود و دو سال بعد در گوگمل شکست نهايی را از
مهاجمين می خورد . داريوش سوم در سال 330 کشته می شود و سلسله هخامنشی
منقرض ميشود.اسکندر خود را شاه هخامنشی می نامد و تخت جمشيد و ديگر مناطق
قدرت هخامنشی را غارت می کند . او برای آنکه روح هخامنشی را نيز از بين
ببرد تخت جمشيد را به آتش می کشد
معماري هخامنشي